Dyzartria i afazja to dwa różne zaburzenia mowy pochodzenia neurologicznego. Choć oba dotyczą komunikacji, ich mechanizm, objawy i sposób prowadzenia terapii są odmienne. W tym artykule przedstawiam różnice między nimi.
Dyzartria – czym jest?
Dyzartria to zaburzenie mowy wynikające z uszkodzenia układu nerwowego, które wpływa na sterowanie mięśniami odpowiedzialnymi za mowę.
W dyzartrii:
– język jako system jest zachowany,
– rozumienie mowy jest zazwyczaj prawidłowe,
– osoba wie, co chce powiedzieć,
– problem dotyczy wykonania ruchów mowy.
Objawy mogą obejmować:
– niewyraźną artykulację,
– spowolnione lub przyspieszone tempo mowy,
– cichą, nosową lub monotonną barwę głosu,
– trudności z koordynacją oddechu i mówienia.
Dyzartria może mieć pochodzenie ośrodkowe, obwodowe lub mieszane.
Afazja – czym jest?
Afazja to zaburzenie komunikacji językowej spowodowane uszkodzeniem ośrodków mowy w mózgu, najczęściej w lewej półkuli.
W afazji:
– zaburzone jest rozumienie i/lub tworzenie wypowiedzi,
– pojawiają się trudności z doborem słów,
– mogą występować błędy gramatyczne i znaczeniowe,
– często zaburzone są także czytanie i pisanie.
Sprawność mięśni aparatu mowy może być zachowana, ponieważ problem dotyczy przetwarzania języka, a nie jego wykonania ruchowego.
Współwystępowanie
Dyzartria i afazja mogą występować jednocześnie, szczególnie po:
– rozległych udarach mózgu,
– urazach czaszkowo-mózgowych,
– niektórych chorobach neurodegeneracyjnych.
Podsumowanie
Dyzartria i afazja są odrębnymi zaburzeniami neurologicznymi. Dyzartria dotyczy aparatu wykonawczego mowy, a afazja funkcjonowania języka. Prawidłowe rozpoznanie ma kluczowe znaczenie dla doboru odpowiedniej terapii i sposobu komunikowania się z osobą chorą.
Bibliografia
1. Jastrzębowska G. (red.)., Logopedia. Pytania i odpowiedzi. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
2. Darley F.L., Aronson A.E., Brown J.R., Motor Speech Disorders. Saunders.
3. Jauer-Niworowska O., Dyzartria nabyta. Diagnoza logopedyczna i terapia osób dorosłych. Wydawnictwo Akademia Pedagogiki specjalnej.
4. Panasiuk J., Afazja a interakcja. TEKST – metaTEKST – konTEKST. Wydawnictwo UMCS.
Beata Szewczyk-Błeszyńska, logopeda