Elektrostymulacja to jedna z metod wspomagających terapię logopedyczną. Dla wielu pacjentów – szczególnie dzieci i ich rodziców – nazwa ta może brzmieć groźnie lub kojarzyć się z bólem. W rzeczywistości prawidłowo prowadzona elektrostymulacja jest zabiegiem bezpiecznym, delikatnym i bezbolesnym, a jej celem jest pomoc mięśniom w ich lepszej pracy (np. wzmocnienie lub rozluźnienie).
Poniżej odpowiadam na najczęściej zadawane mi przez pacjentów pytania.
Czym jest elektrostymulacja?
Elektrostymulacja polega na oddziaływaniu na mięśnie lub nerwy za pomocą bardzo słabych impulsów elektrycznych. Impulsy te nie porażają, nie powodują bólu i są dobierane indywidualnie do wieku i możliwości pacjenta. Ich zadaniem jest pobudzenie mięśni do pracy, poprawa napięcia mięśniowego, ułatwienie wykonania określonego ruchu (np. pionizacji języka), wsparcie procesów terapeutycznych. Elektrostymulacja, choć może tak brzmi jej nazwa, to NIE JEST rażenie prądem!!! Uff, na szczęście 🙂
Co najczęściej czują pacjenci podczas elektrostymulacji?
Pacjenci często określają swoje odczucia jako lekkie mrowienie lub delikatne „łaskotanie”.
W jakim celu stosuje się elektrostymulację?
W terapii logopedycznej elektrostymulacja nie zastępuje ćwiczeń, ale może je wspierać. Stosuje się ją wtedy, gdy mięśnie nie pracują prawidłowo – są zbyt słabe, zbyt mało aktywne lub trudno je świadomie uruchomić.
Jakie obszary ciała mogą podlegać elektrostymulacji w logopedii?
Są to m.in.: język (np. w celu jego pionizacji do uzyskania poprawnych głosek), wargi (np. gdy pacjent nawykowo ma otwarte usta po operacji migdałków), twarz (np. przy porażeniu nerwu VII), podniebienie miękkie (np. po operacji rozszczepu podniebienia), przepona (np. u osób ćwiczących głos), żwacze (np. u osób z nadmiernie napiętymi żwaczami), szyja (np. dla rozluźnienia mięśni biorących udział w połykaniu).
Kiedy elektrostymulacja może być wskazana?
Elektrostymulacja bywa stosowana m.in. w przypadku:
– dyzartrii (więcej o tym zaburzeniu można przeczytać w moich poprzednich wpisach),
– zaburzeń napięcia mięśniowego w obrębie twarzy i jamy ustnej,
– opóźnionego rozwoju funkcji oralnych,
– trudności z połykaniem (dysfagia – w określonych przypadkach),
– porażeń i niedowładów mięśni twarzy,
– wybranych zaburzeń miofunkcjonalnych,
– zaburzeń głosu.
Jak wygląda urządzenie do elektrostymulacji?
Zabiegi elektrostymulacji w logopedii mogą być wykonywane za pomocą certyfikowanych aparatów. Są ona niewielkie, niektóre przypominają wyglądem dawne telefony komórkowe. Do urządzenia podłącza się specjalne, dedykowane dla danego aparatu elektrody. Mogą to być elektrody samoprzylepne, punktowe, mogą mieć postać rękawiczek czy też klipsów. Parametry zabiegu są zawsze dobierane indywidualnie.
Czy elektrostymulacja jest bezpieczna dla dzieci?
Tak – jeśli jest wykonywana przez odpowiednio przeszkolonego specjalistę, po wcześniejszej kwalifikacji i pod warunkiem, że nie ma przeciwwskazań. Zabiegi u dzieci często przeplata się z elementami zabawy i wybiera się raczej krótkie programy. Dziecko w każdej chwili może zgłosić dyskomfort, a zabieg można natychmiast przerwać.
Kiedy nie należy stosować elektrostymulacji?
– kiedy pacjent ma rozrusznik serca lub inne wszczepione urządzenia elektryczne,
– kiedy pacjent cierpi na epilepsję (w zależności od przypadku można zapytać o zgodę lekarza prowadzącego),
– kiedy u pacjenta występują stany zapalne, rany lub uszkodzenia skóry w miejscu elektrod,
– kiedy u pacjenta występują choroby nowotworowe w obszarze stymulacji,
– kiedy pacjent po prostu nie wyraża zgody.
Przed rozpoczęciem zabiegów terapeuta zawsze upewnia się czy nie ma przeciwwskazań i jeśli nie, prosi o wypełnienie pisemnej zgody na terapię.
Beata Szewczyk-Błeszyńska, logopeda